Słowa klczowe:
Kościół p.w. Matki Bożej Pocieszenia, Budynek magistratu, osada fabryczna z XIX w., Kościół p.w. św. Karola Boromeusza, wille, Krajobrazowy park im. K. Dittricha, Pałacyk reprezentacyjny K. Dittricha, Kaplica ewangelicka, Pałacyk Tyrolski, Centrala Zakładów Lniarskich, Dworzec kolejowy, Wieża ciśnień, Dom Chodaka, Cmentarz rzymskokatolicki i ewangelicki, Cmentarz żydowski, Kościół baptystów, Willa Zyskinda, kultura, komunikacja, plan miasta.
|
Opis:
Żyrardów to miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, nad rzeką Pisią Gągoliną, 45 km na południowy zachód od Warszawy i 90 km na północny wschód od Łodzi. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego.
|
Historia:
Początek miastu dała fabryka lniarska, która powstała na terenie dzisiejszego Żyrardowa w 1829 roku. Była to jedna z największych i najnowocześniejszych fabryk lniarskich w ówczesnej Europie. Żyrardów zawdzięcza swą nazwę pierwszemu dyrektorowi technicznemu fabryki, Philipowi de Girard. Był on m. in. wynalazcą maszyny do mechanicznego przędzenia lnu. W roku 1916 Żyrardów otrzymał prawa miejskie. Po przejęciu fabryki w drugiej połowie XIX w. przez dwóch niemieckich przemysłowców: Karola Agusta Dittricha i Karola Hielle została ona rozbudowana, a wraz z nią osada fabryczna. Osada fabryczna to osiedle dla robtników i kadry kierowniczej fabryki, kościoły, szkoły, przedszkole, szpital, resursa, dom kultury "ludowiec", a nawet pralnia i łaźnia miejska. Ten zabytkowy kompleks obejmuje centralną część miasta o powierzchni ok. 70 ha. Powszechnie uważa się, iż zabytkowe centrum Żyrardowa jest jedynym w Europie, zachowanym w całości, zespołem urbanistyczno-architektonicznym miasta przemysłowego przełomu XIX i XX wieku. Osadę charakteryzuje zarówno specyficzny porządek urbanistyczny, jak i różnorodność form i stylów architektonicznych. Wynika to ze zróżnicowania narodowościowego mieszkańców ówczesnego XIX-wiecznego Żyrardowa. W fabryce pracowali Polacy, Niemcy, Czesi, Żydzi, Anglicy, Szkoci, Irlandczycy. Żyrardów jest jedną z osad robotniczych, które próbowano budować według projektów tzw. miast idealnych, czy "miast ogodów". Dzięki temu można zaliczać Żyrardów do grona jednego z najważniejszych osiągnięć europejskiej urbanistyki drugiej połowy XIX wieku. Jednym z największych wyzwań, które stoi przed miejskim samorządem jest rewaloryzacja obiektów zabytkowej osady fabrycznej. Stanowi ona niepowtarzalną w skali całego kraju atrakcję i powinna zostać wykorzystana jako atut rozwoju Żyrardowa.
|
