Historia:
Rodowód powstania Aleksandrowa Kujawskiego związany jest ze wsią Białe Błota. Początkowo miejscowość ta nosiła nazwę Sieła, od istniejącej tam cerkiewki. W 1859 r. Towarzystwo Kolei Żelaznych, inwestor linii kolejowej Warszawa-Bydgoszcz, przystąpił do budowy stacji granicznej z Prusami. Postanowiono ją usytuować na terenie wsi Białe Błota, w odległości 2 km od rzeczki Tążyny, stanowiącej wówczas granicę między dwoma zaborami – pruskim i rosyjskim. Właścicielem Białych Błot był hrabia Władysław Trojanowski. Systematycznie sprzedawał on swoje grunty folwarczne, na których wznoszono w szybkim tempie domy mieszkalne, budynki kolejowe, celne, zajazdy i karczmy. Dynamicznie rozwijająca się miejscowość 1860 r. otrzymała nazwę Trojanów od nazwiska właściciela gruntów. Niejednokrotnie spotyka się inną wersję tej nazwy – Trojanowo. Mieszkańcy tej dopiero rozwijającej się osady, zwłaszcza urzędnicy i kolejarze, okazali władzom powstańczym w 1863 roku dużą pomoc w prowadzeniu wywiadu wojskowego i politycznego, w organizowaniu przerzutów ludzi, broni, amunicji, zaopatrzenia, lekarstw. W tamtych czasach Trojanów liczył blisko 2 tysiące mieszkańców. Szybko powstawały pobliskie miasteczka i osady. Linię kolejową oficjalnie przekazano do użytku w 1865 roku, mimo że pierwsze pociągi kursowały już w 1862 roku. W 1875 roku uruchomiona została Międzynarodowa Stacja Kolejowa i Telegraficzna. Dalsza rozbudowa stacji została przeprowadzona w związku z przyjazdem cara Aleksandra II. Dobudowano wówczas dwupiętrowe skrzydło do gmachu dworca, luksusowo je wyposażono dla potrzeb cara i jego dworu. W prawym skrzydle apartamentów dworcowych, w dniu 4 września 1879 roku car Aleksander II spotkał się z cesarzem niemieckim Wilhelmem I. Z okazji pobytu cara, zmieniono nazwę osady Trojanów na Aleksandrów Przygraniczny. Obszerny opis z pobytu cara i cesarza zamieszczony został w „Gazecie Toruńskiej” z września z 1879 r. Intensywny rozwój Aleksandrowa trwał aż do czasów I wojny światowej. Aleksandrów był jednym z ważniejszych „lądowych portów” dla Królestwa Polskiego i Rosji. Prawa miejskie Aleksandrów otrzymał w 1919 roku od władz niepodległej Polski (Dekret o samorządzie miejskim z dnia 4 lutego 1919 r., Dziennik Ustaw Nr 13 poz. 140 z 1919 r.). Przemianowano także nazwę na Aleksandrów Kujawski. Rozwój przemysłu i budownictwa publicznego sprawił, że Aleksandrów Kuj. wyrósł na ośrodek większy od Nieszawy, w konsekwencji czego w 1932 roku przeniesiono siedzibę powiatu z tego miasta do Aleksandrowa. Miasto przestawiło się na obsługę środkowych Kujaw i wykorzystując swoje dogodniejsze położenie na szlakach kolejowych i drogowych, przejęło funkcję ośrodka gospodarczego tej części regionu kujawskiego. W okresie międzywojennym Aleksandrów Kuj. przeżywał wiele trudności spowodowanych zmianą granic oraz rozbudową innych linii kolejowych. Powiat nieszawski z siedzibą w Aleksandrowie Kuj. należał do województwa warszawskiego aż do 1 kwietnia 1938 roku, a po zmianach granic do województwa pomorskiego. Również po II wojnie światowej aż do reformy administracyjnej w 1975 r. Aleksandrów Kuj. był siedzibą powiatu, wchodzącego w skład województwa bydgoskiego. Po 24 latach nieobecności na mapie kraju jako powiat, Aleksandrów Kujawski ponownie stał się siedzibą powiatu aleksandrowskiego. W skład powiatu aleksandrowskiego wchodzą obecnie miasta: Aleksandrów Kuj., Ciechocinek, Nieszawa oraz gminy wiejskie: Aleksandrów Kuj., Bądkowo, Koneck, Raciążek, Waganiec, Zakrzewo.
|
