Chełm

Chełm– miasto powiatowe we wschodniej Polsce. Znajduje się na południowy wschód od Lublina, na północ od Zamościa oraz na południe od Białej Podlaskiej, w odległości 25 km od granicy z Ukrainą. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu. Chełm jest po Lublinie drugim co do liczby ludności miastem w województwie lubelskim. W latach 1975-1999 była tu siedziba urzędu województwa chełmskiego. Miasto jest położone na jedynych swojego rodzaju w Europie Środkowej glebach kredowych i wyróżnia się bogatą historią styku trzech kultur polskiej, ukraińskiej i żydowskiej.

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie Chełma i pobliskich okolic sięgają późnego paleolitu około 10 tys. lat p.n.e. W pierwszej połowie XIII wieku książę halicko - włodzimierski Daniel Romanowicz założył tu gród warowny, przeniósł do Chełma z Halicza stolicę swego księstwa i ustanowił biskupstwo obrządku wschodniego.
Po pomyślnych dla miasta czasach wieku XVI i pierwszej połowy następnego, fatalnym dla kraju stało się panowanie Jana Kazimierza (1648-1668) i jego następcy. Runęła wówczas na Polskę nawała kozacka, a w ślad za nią nastąpił "potop" szwedzki i najście wojsk moskiewskich, przynosząc ze sobą zniszczenia i mordy, co doprowadziło kraj do ruiny. Dopiero wiek XVIII przyniósł spokój i stabilizację, co dało możność podniesienia się państwa z doznanych klęsk.
Spalony i splądrowany uprzednio Chełm stopniowo odbudowano. Miasto z drewnianego stawało się murowanym.
Te pomyślne dla Chełma lata zostały brutalnie przerwane dokonanymi przez zaborców rozbiorami Polski i upadkiem jej państwowości. Początkowo, po II rozbiorze przez krótki okres czasu (1793-1795) miasto było siedzibą władz nowoutworzonego województwa chełmskiego. Zaraz jednak potem Ziemia Chełmska znalazła się pod zaborem austriackim (1795-1809), później był krótki, nieco jaśniejszy epizod związany z powstaniem Księstwa Warszawskiego (1809-1812-1815) i z kolei po klęsce Napoleona i kongresie wiedeńskim Chełm znalazł się pod zaborem rosyjskim (1815-1915). Panowanie moskiewskie na ziemiach Królestwa Polskiego zaznaczyło się prześladowaniami, więzieniami, zsyłkami na Sybir i bezwzględną rusyfikacją kraju.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku nastąpił okres względnej pomyślności gospodarczej i rozbudowy miasta. W Chełmie z czasem zaczęły powstawać osiedla mieszkaniowe, zakłady przemysłowe i sieć placówek handlowych. W latach sześćdziesiątych wybudowana została w mieście cementownia, później fabryka obuwia i szereg innych zakładów przemysłowych, rosła ilość mieszkańców, powstawały szkoły.
Na energiczny rozwój miasta w dużym stopniu wpływ miała przeprowadzona w 1975 r. reforma administracyjna kraju i w związku z nią utworzenie z dniem 1 czerwca 1975 r. województwa chełmskiego, którego Chełm był stolicą. Zaowocowało to szeregiem inwestycji komunalnych i mieszkaniowych.