Jaworzno

Jaworzno - blisko stutysięczne miasto położone jest we wschodniej części województwa śląskiego, na pograniczu regionów Górnego Śląska i Małopolski. Obszar miasta znajduje się w dorzeczu Wisły, w zlewni rzek: Białej Przemszy, wzdłuż której przebiega północna granica miasta oraz Przemszy, zamykającej teren Jaworzna od południowego-zachodu. Jaworzno pod względem powierzchni - 152,2 km. kw. - należy do największych miast w Polsce. Nie tworzy zwartej struktury osadniczej.

Pierwsze zapiski o Jaworznie pochodzą z pierwszej połowy XIII wieku. Są to dokumenty poświadczające darowizny na rzecz klasztoru w Staniątkach wśród których znalazły się wsie: Jaworzno, Ciężkowice i Długoszyn. Z I połowy XIV pochodzi wzmianka o istnieniu w Jaworznie parafii. Po trzecim rozbiorze Polski miasto znalazło się w zaborze austriackim. W latach 1809 - 1815 wchodzi w skład Księstwa Warszawskiego. Po Kongresie Wiedeńskim, włączone do Rzeczypospolitej Krakowskiej, Jaworzno stało się terenem przygranicznym, było granicą zaborów: rosyjskiego, pruskiego i austriackiego Po powstaniu krakowskim tj. po 1846 r. Jaworzno wraz z całą Rzeczypospolitą Krakowską zostało włączone do Austrii. XIX wiek to okres rozkwitu gospodarczego miasta, na który w dużej mierze miała wpływ kolej z Krakowa na Śląsk, która przebiegała przez Szczakowę oraz kolej Warszawa - Wiedeń.

Przełom XIX i XX wieku to czas wzmożonej działalności społeczno - politycznej i niepodległościowej księdza Stanisława Stojałowskiego, którego pełne patriotycznej żarliwości kazania gromadziły licznie miejscową ludność. Z jego inicjatywy powstało, działające od dzisiejszego dnia Stowarzyszenie Katolickie "Przyjaźń Jaworznicka". W 1901 roku Jaworzno uzyskało prawa miejskie. W okresie powstań śląskich teren miasta był zapleczem i miejscem schronienia dla powstańców. Okres Drugiej Rzeczypospolitej to czas dalszego rozwoju gospodarczego miasta. Po "klęsce wrześniowej" Jaworzno zostało włączone do Rzeszy. W 1943 r. władze okupacyjne utworzyły filię obozu KL Auschwitz, którego więźniowie pracowali w bliskiej kopalni węgla kamiennego. Po zakończeniu wojny na tym terenie władze komunistyczne utworzyły Centralny Obóz Pracy, gdzie więziono Niemców ze Śląska, Ukraińców przesiedlanych w ramach akcji "Wisła" oraz polską młodzież podejrzaną o przynależność do organizacji antykomunistycznych. Dla upamiętnienia ofiar obozu w 1998 r. prezydenci Ukrainy Leonid Kuczma i Polski Aleksander Kwaśniewski odsłonili pomnik w lesie między Podłężem, a Osiedlem Stałym, czyli w miejscu, gdzie chowano zmarłych i zamordowanych.

W1975 r. po reformie administracyjnej państwa, Jaworzno zostało włączone do województwa katowickiego. W 1976 r. oddano do użytku, obecnie najnowocześniejszy zakład w mieście - Elektrownię Jaworzno III. W wyniku reformy administracyjnej kraju, która weszła w życie 1 stycznia 1999 r. Jaworzno zostało zaliczone do miast na prawach powiatu i przynależy do województwa śląskiego.