Krasnystaw

 
Województwo: lubelskie
Powiat: powiat krasnostawski
WWW: www.krasnystaw.pl
Kategoria: 10.000 > 20.000
Liczba mieszkańców 10000 -
Słowa klczowe:
Barokowy Kościół pojezuicki pw. św. Franciszka Ksawerego, kolegium pojezuickie z początku XVII wieku, Pałacyk biskupi z XVII wieku, Kościół poaugustiański filialny św. Trójcy (1837-1839), Klasztor z ok. 1826, Synagoga, Cmentarz żydowski, kultura, komunikacja.
Opis:

Krasnystaw to miasto i gmina w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, nad rzeką Wieprz, na terenie Działów Grabowieckich. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa chełmskiego.

Historia:

Początek  miastu  dał  jedenastowieczny  gród  obronny Szczekarzew  (Szczekarzów), który 1 marca 1394 r. uzyskał od Władysława Jagiełły prawa miejskie. Nazwa Krasnystaw po raz pierwszy pojawiła się w dokumencie państwowym w 1462 r. Miasto obdarowano licznymi przywilejami w II połowie XIV wieku, wprowadzono wyposażone w silną władzę urzędy starościńskie.  W 1490 r. biskup Maciej z Łomży przeniósł z Chełma do Krasnegostawu siedzibę diecezji chełmskiej, co podniosło znaczenie miasta jako lokalnego ośrodka handlowego. Rozwój Krasnegostawu został przejściowo zahamowany w 1524 r. przez ogromny pożar. Obok znaczenia jako ośrodek handlowy miasto odgrywało dużą rolę lokalnego ośrodka oświatowego. Działała tutaj szkoła przykatedralna, w której pobierał nauki początkowe późniejszy kanclerz wielki koronny Jan Zamojski. W 1588 r. w krasnostawskim zamku osadzono arcyksięcia Maksymiliana Habsburga pretendenta do polskiej korony; tutaj odwiedzał księcia m.in. Zygmunt III Waza.
W latach 1602 - 1603 i 1630 - 1631 Krasnystaw nawiedziła zaraza, która spowodowała w dużym stopniu jego wyludnienie. Potem miasto także nie było oszczędzane. Najpierw niszczyły je wojska kozackie i szwedzkie (XVII w.), później wojska szwedzkie, saskie i moskiewskie (XVIII w.).
W 1688 r. Jezuici  założyli w Krasnymstawie szkołę gramatyki, którą w 1720 r. podniesiono do rangi kolegium, czyli szkoły wyższej. W 1787 r. zatrzymał się tu król Stanisław August Poniatowski. Sześć lat później powiat krasnostawski został włączony do województwa lubelskiego.
Po III rozbiorze Polski miasto znalazło się w granicach cesarstwa austriackiego a w 1809 r.  włączono je do Księstwa Warszawskiego. 1811 r. zapisał się jako rok kolejnego ogromnego pożaru, który strawił południową pierzeję rynku i wiele innych budowli m.in. cerkwię św. Paraskiewy i ratusz.
W utworzonym w 1815 r. Królestwie Polskim, Krasnystaw został siedzibą władz obwodowych carskiej administracji. Podczas powstania styczniowego lokalnymi oddziałami dowodził m.in. Mikołaj Nieczaj - lekarz, Rosjanin pochodzący z Dubienki. Ujęty w czasie potyczki na mocy wyroku sądu wojennego rozstrzelony został w marcu 1863 r. w Krasnymstawie.
 I wojna światowa przyniosła miastu kolejne pożary, co doprowadziło Krasnystaw do częściowego spalenia.  18 lipca 1915 r. wojska austriackie z grupy szturmowej gen. Arza wyrzuciły ostatecznie Rosjan z Krasnegostawu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Krasnystaw znalazł się w województwie lubelskim i został stolicą powiatu. Ludności Krasnegostawu nie ominęła pożoga wojenna. W pierwszych dniach września samoloty Luftwaffe zbombardowały stację kolejową i most na Wieprzu. W połowie września oddziały Wehrmachtu zajęły miasto, przeprawiły się przez Wieprz i opanowały prawy brzeg. Oddziały Wojska Polskiego stoczyły z nimi na wzgórzach Przedmieścia Zastawie i Góry zaciekłą walkę. Przegrana we wrześniu 1939 roku przygnębiła społeczeństwo Krasnegostawu jednak nie stracili oni wiary w odzyskanie niepodległości. Wszyscy wyrażali wolę walki z okupantem. Najbardziej spektakularną akcję przeprowadził w nocy z 19 na 20 września 1943 r. oddział BCh pod dowództwem Stanisława Sokołowskiego ps.„Rolnik”. Uwolniono wówczas około 300 więźniów z miejscowego więzienia. W lecie 1944 r. oddziały AK i BCh obwodu krasnostawskiego zostały zaangażowane do realizacji planu pod kryptonimem „Burza”. Oddziały AK i BCh wspólnie wyzwoliły Krasnystaw wyprzedzając wojska radzieckie. Dwa bataliony BCh dowodzone przez ppłk Jana Wojtala i mjr Stanisława Sokołowskiego w dniach 24 - 26 lipca 1944, zadały Niemcom duże straty. 28 lipca 1944 r. do Krasnegostawu wkroczyła Armia Czerwona, a następnie w sierpniu pojawiło się NKWD, komendantem miasta został mjr Wasilewski.
Na prawie pół wieku krasnostawiacy musieli zapomnieć o szkodach wyrządzonych przez sowiecki reżim. Nastał czas odbudowy miasta ze zniszczeń wojennych, czas reformy rolnej i rozbudowy przemysłu. W 1951 roku oddano do użytku Fermentownię Tytoniu, następne inwestycje mają miejsce w latach 1969 – 1980. Powstają wtedy nowe zakłady pracy, między innymi: Zakłady Wyrobów Sanitarnych (Cersanit I S.A.), Zakłady Odzieżowe „Cora” (CORA-TEX S.A.), Cukrownia Krasnystaw, nowy szpital, przychodnia zdrowia, siedziba Liceum Ogólnokształcącego i wiele innych obiektów administracyjnych, handlowych i oświatowych. W roku 1980 rozpoczęto budowę obwodnicy, stanowiącej część drogi ekspresowej Warszawa-Kijów, którą ukończono w 1989 roku. W tym okresie rozpoczynają się również prace renowacyjne starówki krasnostawskiej, budowa oczyszczalni ścieków, i sieci gazu ziemnego.
 Od roku 1999 r. Krasnystaw znów staje się stolicą powiatu. Na terenie Krasnegostawu, działają prężnie rozwijające się firmy o renomie ogólnopolskiej, m.in.: Cersanit I sp. z o.o., Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Krasnystaw, Kartonex sp. z o.o., Cora-Tex sp. z o.o.
Przychodzi jednak czas, kiedy do tego spokojnego miasta przybywają ogromne rzesze ludzi pragnących spędzić trzy wrześniowe dni poznając jego historię, kulturę jak również degustując niezliczone gatunki najlepszego piwa pochodzącego z kilkunastu polskich browarów, które raczą złocistym trunkiem. Od 1971 roku w Krasnymstawie odbywa się Ogólnopolskie Święto Chmielarzy i Piwowarów „Chmielaki Krasnostawskie”, które ma charakter trzydniowego festynu kulturalno-handlowego, podczas którego występują gwiazdy polskiej estrady. Na trzech scenach koncertują wykonawcy prezentujący różne gatunki muzyczne, od folku przez jazz do muzyki klasycznej i rocka.
Krasnystaw pozyskał już prawie 8 milionów złotych z Unii Europejskiej dzięki temu odnowiona jest większość placówek oświatowych, poprawiane są drogi, budowana jest kanalizacja, poprawiliśmy infrastrukturę sportową, dostosowaliśmy krytą pływalnię dla osób niepełnosprawnych oraz dzieci, a także poprawiliśmy współpracę transgraniczną. Aktualnie przeprowadzamy kompleksową informatyzację Urzędu Miasta oraz jednostek podległych. Za nasze działania Związek Powiatów Polskich wraz z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego przyznał nam tytuł „Gmina otwarta na fundusze strukturalne”, który jest dowodem naszych skutecznej pracy w sięganiu po środki europejskie.

Zaloguj sie zeby glosowac
Komentarze: