Legionowo

Powiat Legionowski położony jest w centralnej części Niziny Mazowieckiej, w Kotlinie Warszawskiej, w znacznej części w widłach Wisły i Narwi. Zajmuje powierzchnię 39,278 ha i liczy 96000 mieszkańców. W skład Powiatu Legionowskiego, utworzonego w wyniku reformy administracyjnej kraju z dnia 1 stycznia 1999 r. wchodzą: gmina miejska Legionowo, gmina miejsko-wiejska Serock oraz trzy gminy wiejskie: Wieliszew, Jabłonna i Nieporęt.

Od zachodu Powiat Legionowski graniczy z Powiatem Nowodworskim, od północy z Powiatem Pułtuskim, od wschodu z Powiatami Wyszkowskim i Wołomińskim a od południa z Warszawą.

Powiat Legionowski charakteryzuje się bogatą i wielowątkową historią. Każda niemal epoka zostawiła po sobie ślady kultury materialnej. Najstarsze sięgają czasów prehistorycznych. Cmentarzyska, pozostałości osad badali na terenie powiatu archeolodzy z Państwowego Muzeum Archeologicznego. Do ciekawszych odkryć należy cmentarzysko kultury Grobów Kloszowych w Wieliszewie. Na polu dawnego PGR archeolodzy zlokalizowali kilkadziesiąt ciałopalnych grobów, których urny zostały przykryte glinianymi kloszami o metrowej średnicy.

W tym okresie ziemie położone w rozwidleniu Wisły i Narwi zaczęły mieć ważne znaczenie militarne. Już na początku XIX w. kiedy na ziemie polskie wkroczył Napoleon oraz po powołaniu Księstwa Warszawskiego, powstał tu trójkąt obronny w oparciu o umocnienia wznoszone w Modlinie, Serocku i na warszawskiej Pradze. Napoleon bywał w wymienionych miejscowościach, gościł także w pałacu w Jabłonnie. Twierdze stanowiły podstawę operacyjną do działań przeciw Rosji. Z tego okresu w Serocku zachowały się ziemne fragmenty bastionów twierdzy napoleońskiej z lat 1807 – 1811.

Po odzyskaniu niepodległości garnizony carskie zaczęły służyć Wojsku Polskiemu. W sierpniu 1920 r. z legionowskich koszar wyruszyły pod Radzymin pułki 10. Dywizji Piechoty, dowodzonej przez gen. L. Żeligowskiego. Przesądziły one o zwycięstwie w Bitwie Warszawskiej. W 1929 r. w Zegrzu założono słynne Centrum Wyszkolenia Łączności, z popularną podchorążówką. Wraz z okolicznymi garnizonami było to główny ośrodek szkolący polskich łącznościowców. W koszarach po drugiej stronie Narwi zaczął stacjonować 1. Batalion Telegraficzny, a w Białobrzegach II. Batalion Radiotelegraficzny. Natomiast Legionowo zasłynęło z produkcji znakomitych balonów i spadochronów oraz z ośrodka szkolącego saperów kolejowych i załogi pociągów pancernych. Miejscowość podobnie jak w carskich czasach była dużym garnizonem wojskowym. Rozpoczęcie parcelacji dóbr przez hrabiego Maurycego Potockiego w 1925 r. dało początek osadzie parcelacyjnej, z której z czasem wyłoniła się cywilna część miejscowości. W 1930 r. Minister Spraw Wewnętrznych powołał gminą Legionowo, która w 1952 r. otrzymała prawa miejskie. 1 stycznia 1999 r., w wyniku reformy administracyjnej kraju, powstał Powiat Legionowski.