Historia:
Najwcześniejsze ślady istnienia niewielkiej osady na wschodnim brzegu jeziora pochodzą z VII wieku po Chrystusie. W X wieku ta , leżąca na prastarym szlaku bursztynowym, jedna z najstarszych i najważniejszych osad wczesnośredniowiecznej Polski stała się grodem książęcym. Status grodu zmienił się w drugiej połowie XI wieku kiedy w 1058 r. sprowadzeni przez Bolesława II Śmiałego oo. benedyktyni, budowniczowie tutejszego klasztoru, otrzymali od księcia akt fundacyjny wraz z nadaniami ziemskimi. Mogilno aż do 1833 r. (kasata opactwa) było miejscowością klasztorną, a jego nazwa po raz pierwszy pojawiła się w dokumencie z 1175 r. Król Władysław Jagiełło na prośbę oo. benedyktynów nadał 17 maja 1398 r. prawa miejskie osadzie na wzgórzu. Miasto otrzymało herb, 3 złote krzyże przecinające się na środku niebieskiej tarczy. Prawa miejskie potwierdzili w 1548 roku król Zygmunt Stary oraz 20 grudnia 1666r. król Jan Kazimierz. Od 26 września 1997 roku Mogilno zrzeszone jest w sieradzkim stowarzyszeniu zwanym Kapitułą Najstarszych Miast i Miejscowości w Polsce. W 1774 r. oddział wojsk pruskich siłą przyłączył miasto do zaboru pruskiego. Rozpoczęła się stopniowa germanizacja. W 1794 r. mogilnianie udzielili pomocy oddziałowi powstańczemu gen. Antoniego Madalińskiego. Za pomoc udzieloną powstańcom ukarano mogileńskich zakonników. W latach 1806 – 1813 miasto znajdowało się w granicach Księstwa Warszawskiego, by po klęsce Napoleona powrócić pod jurysdykcję pruską. Niezgoda na politykę germanizacyjną zmobilizowała Mogilnian do udziału w „najdłuższej wojnie nowoczesnej Europy”. W latach 1898 -1910 proboszczem tutejszej parafii p.w. Św. Jakuba był wybitny Wielkopolanin i patriota ks. Piotr Wawrzyniak zwany Niekoronowanym Królem Polaków. Walcząc o zachowanie narodowej kultury i rozwój gospodarki wpłynął na dzieje Mogilna. Miasto odzyskało niepodległość rankiem w Nowy Rok 1919 r. przyłączając się do Powstania Wielkopolskiego. Za bohaterską obronę we wrześniu 1939 miasto odznaczono Krzyżem Grunwaldu III klasy. W 1950 r. na mocy decyzji ówczesnych władz państwowych, powiat mogileński został wyłączony z województwa poznańskiego i przyłączony do województwa bydgoskiego. Mogilno, aż do reformy administracyjnej kraju w 1975 r. było miastem powiatowym. Do tej roli powróciło w 1999 r. w granicach województwa kujawsko - pomorskiego.
|
