Nowy Sącz

 
Województwo: małopolskie
Powiat: powiat nowosądecki
WWW: www.nowysacz.pl
Kategoria: 50.000 > 100.000
Liczba mieszkańców 50000 -
Słowa klczowe:
Ratusz, Układ urbanistyczny Starego Miasta, Zamek Królewski w Nowym Sączu (XIV, XVII w.), Mury obronne, Bazylika kolegiacka z XIV w., Renesansowa kamienica Lubomirskich, "Dom Gotycki", Kościół pw. św. Rocha, Kościół pw. św. Heleny, Kościół pw. św. Ducha i Klasztor OO Jezuitów, Zespół Poklasztorny OO Franciszkanów, Kościół pw. św. Kazimierza, Klasztor i Kościół Popijarski, Klasztor Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, Synagoga, Chasydzka bożnica Bajs Nusn z przełomu XIX i XX wieku, Mała Galeria, Cmentarz Komunalny, Cmentarz żydowski – kirkut, "Stary Cmentarz" ("Cmentarz Zasłużonych"), Pomnik Adama Mickiewicza – 1898 r., Pomniki martyrologii, Sądecki Park Etnograficzny, kultura, komunikacja.
Opis:

Nowy Sącz – miasto powiatowe i na prawach powiatu grodzkiego, w województwie małopolskim. Przed reformą administracyjną w 1998 r. stolica województwa nowosądeckiego. Trzecie co do wielkości miasto w Małopolsce. Ważny węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny Ziemi Sądeckiej. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane w 1292 r.

Historia:

8 XI 1292-król Wacław II w przywileju przeniesienia miasta Sącza (Starego) do Kamienicy zawiera zlecenie dla Bartolda wójta i Arnolda z braćmi, synów starosądeckiego wójta Tylmana, aby Sącz "na innym miejscu, na którym teraz położona jest wieś Kamienica lokow

ali". Miasto otrzymuje jarmark w oktawie św. Małgorzaty.

XIII/XIV wiek

powstanie murów obronnych za panowania Wacława II, niekiedy ich budowę wiąże się z okresem rządów Kazimierza Wielkiego.

1315

pierwsza wzmianka o rajcach nowosądeckich.

1320

w Nowym Sączu spotykają się panowie małopolscy z poselstwem węgierskim króla Karola Roberta, przybyłego po córkę Władysława Łokietka, Elżbietę.

1327

przywilej Władysława Łokietka dotyczący ośmiodniowego jarmarku na św. Małgorzatę.

1329

Wójt Mikołaj i rajcy uzgadniają z Krakowem drogi handlowe: w 1453 r. układ zostaje potwierdzony

1331

miasto ulega pożarowi hamującemu na kilka lat jego rozwój.

1343

przed tym rokiem kościół św. Małgorzaty przejmuje funkcję głównego kościoła w mieście.

1344

Kazimierz Wielki wystawia dokument potwierdzający przywilej lokacyjny z 1292 r.

1345

Kazimierz Wielki nadaje mieszczanom zwolnienie od ceł na drogach do Rusi, na Węgry oraz na gościńcu do Krakowa.

1350-1360

powstaje zamek zbudowany przez Kazimierza Wielkiego, istnieją opinie wskazujące na początek budowy zamku murowanego na przełomie XIII i XIV wieku.

1358

w Nowym Sączu przebywa Kazimierz Wielki wystawiając przywilej ułatwiający nowosądeczanom handel solą na Spiszu

1360

w obrębie przedmieścia Węgierskiego powstaje szpital z kościołem św. Ducha: w 1400 r. zespół zostaje przeniesiony w obręb murów miejskich; w 1409 Władysław Jagiełło wciela go do nowo erygowanego opactwa Norbertanów.

1370

rycerstwo polskie wita w Nowym Sączu przybyłego do Polski, dla objęcia rządów Ludwika. 1378

Król Ludwik potwierdza zwolnienie mieszczan nowosądeckich od opłat cła sandomierskiego; w dziewięć i jedenaście lat później kolejne potwierdzenia przywileju przez Władysława Jagiełłę.

1409

na zamku nowosądeckim Jagiełło i wielki książę litewski Witold układają plany wojny z Zakonem Krzyżackim

1412

w Nowym Sączu przebywa Władysław Jagiełło spotykając się z posłami Zygmunta Luksemburskiego.

1440

gości w Nowym Sączu, przyjmowany przez biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, kardynał Izydor - metropolita kijowski, powracający z soboru florenckiego i od papieża Eugeniusza IV, usiłującego zorganizować krucjatę antyturecką.

1440

do Nowego Sącza przybywa król Władysław III, aby być obecnym na walnym zjeździe możnowładztwa i szlachty, omawiającym powołanie go na króla Węgier. Zamek gości brata królewskiego, Kazimierza, i matkę królową Zofię. Potwierdzenie przywileju poświadczającego miastu prawo magdeburskie oraz zwolnienie mieszczan od cła na Węgrzech, a przede wszystkim w Lubowli.

1453

w oparciu o przywilej Kazimierza Jagiellończyka na podzamczu, w rejonie mostu na Dunajcu, powstaje zespół podmiejski.

1458

pożar niszczy kościół św. Ducha; podobne zdarzenie ma miejsce w 1488 r.; kościół odbudowany zostaje w 1492 r.

1486

miasto dotyka klęska powodzi, a z końcem roku najgroźniejszy dotąd pożar. Pożary powtarzają się w 1490 i 1496 r. W związku z klęskami Jakub z Dębna, starosta sądecki, uzyskuje dla miasta 18 lat wolnizny od świadczeń na rzecz państwa.

1496

przywileje celne Jana Olbrachta

1579

Nowy Sącz otrzymuje prawo składu na wino

1607

likwidacja zboru ariańskiego w mieście

1649

Jan Kazimierz zatwierdza przywileje Nowego Sącza.

13 grudnia 1655

Oddział braci Wąsowiczów i mieszczan sądeckich uwalnia miasto od najeźdźców szwedzkich - jako pierwsze miasto Rzeczypospolitej.

1673

Żydzi otrzymują od Michała Korybuta Wiśniowieckiego zezwolenie na osiedlanie się w Nowym Sączu

1683

władze miejskie uroczyście witają zwycięskiego Jana III Sobieskiego

1732

umowa między pijarami i klaryskami umożliwia w następnym roku wybudowanie na placu "Biskupie", na miejscu dawnego dworu biskupiego, kościoła i klasztoru OO Pijarów; zbudowano także budynek z myślą o kolegium pijarskim

1770

Józef Törok, radca dworu cesarskiego, zwołuje do Nowego Sącza zjazd szlachty, która aktem hołdowniczym uznaje władzę cesarzowej Austrii na Sądecczyźnie

1781

gubernium wydało uniwersał, w którym Nowy Sącz uzyskał zatwierdzenie praw miejskich, prawa do posiadania własnego majątku, oraz prawa do własnego sądownictwa mieszczańskiego.

1785

zniesiono zakon franciszkanów.

1786

likwidacja zakonu pijarów

1831

do Nowego Sącza przybywają jezuici z Tyńca, którzy zamieszkali na stałe w mieście w 1832 r., otrzymując od władz austriackich klasztor ponorbertański z kościołem Ducha Świętego

1848

rząd austriacki sprzedaje miastu zamek

1854 - 1867

Nowy Sącz jest ośrodkiem władzy obwodowej i mniejszej powiatowej

1874-1876

zbudowano sądecki odcinek kolei tarnowsko - leluchowskiej oddanej do użytku w maju 1877r.

1876

utworzenie C.K. Warsztatów Kolejowych, które uzyskują w 1883 r. status samodzielnego zakładu zatrudniającego ponad 1000 pracowników

1880

powstaje linia kolejowa Nowy Sącz – Chabówka

1883

otwarcie odcinka kolei Zagórz - Nowy Sącz

1889

Nowy Sącz staje się gminą miejską

1900

miasto liczy 15.724 mieszkańców, katolików - 10.568, grekokatolików - 252, ewangelików - 217, Żydów - 4.687

1914

wojska rosyjskie zajmują miasto

1918

wyzwolenie miasta

1923

włączenie do miasta Dąbrówki Niemieckiej (obszar Nowego Sącza powiększył się do 16,09 km2)

1939

ukazuje się I tom "Rocznika Sądeckiego"

6 IX 1939

bronione miasto zajmują Niemcy

20 I 1945

po trzydniowych walkach do Nowego Sącza wkraczają jednostki 38 Armii gen. płka. Kiryła Moskolenki

1951

uznanie miasta za miasto na prawach powiatu

1975 r. do 1999

Miasto jest stolicą województwa nowosądeckiego

od 1 I 1999

Miasto jest powiatem grodzkim, będąc jednocześnie siedzibą powiatu nowosądeckiego ziemskiego.

16 VI 1999

beatyfikacja bł. Kingi przez Jana Pawła II w Starym Sączu

30 VI 1946

Odbywa się referendum ludowe będące swego rodzaju plebiscytem w którym mieszkańcy miasta wypowiedzieli się przeciw realnej władzy komunistów i zależności od Związku Radzieckiego

1958 - 1975

"eksperyment sądecki", a więc czasy realizacji uchwały nr 151 Rady Ministrów z 9 V 1958 r. w sprawie rozwoju gospodarczego powiatu nowosądeckiego i miasta Nowy Sącz oraz rozszerzenia uprawnień terenowych organów władzy państwowej na tym terenie.

 

Zaloguj sie zeby glosowac
Komentarze: