Opatów

Gmina Opatów położona jest w obrębie dwóch jednostek Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej: mezoregionu Wyżyny Sandomierskiej (Opatowskiej) i mezoregionu Gór Świętokrzyskich. Granica przebiega przez miejscowości od Jałowęs przez Jurkowice, Kochów, Kobylany. Mezoregion Gór Świętokrzyskich obejmuje mały zachodni fragment terenu gminy, gdzie bezwzględne wysokości zawierają się w granicach 240 - 330 m. W niedalekiej odległości od Opatowa, z jego południowo-zachodniej strony, znajdują się dwa pasma Gór Świętokrzyskich: Jeleniowskie i Wygiełzowskie.

Opatów należy do najstarszych i bogatych w wydarzenia historyczne miast polski. U początku jego istnienia powstała osada i warowny gród noszący nazwę "Żmigród" położony prawdopodobnie na wzgórzu , w okolicach dzisiejszego klasztoru Bernardynów.

Po podziale państwa przez Bolesława Krzywoustego w 1138 roku Opatów został włączony do Dzielnicy Sandomierskiej, stając się własnością książęcą. W 1237 r. książę śląski Henryk Brodaty , wówczas również książę krakowski i sandomierski oddał Opatów wraz z okolicznymi wsiami biskupowi lubuskiemu.

Opatów od XV w. aż do rozbiorów Rzeczypospolitej stał się miejscem sejmików wojewódzkich Ziemi Sandomierskiej co miało znaczny wpływ na jego dalszy rozwój . Istniejący handel i rzemiosło zaczęły dynamiczniej się rozwijać.

Po śmierci kanclerza Szydłowieckiego Opatów przeszedł w ręce rodziny Tarnowskich, a potem Ostrogskich, Radziwiłłów, Lubomirskich i Potockich.

W okresie Powstania Styczniowego Ziemia Opatowska była terenem walk powstańczych.21 lutego 1864 r. rozegrała się tu jedna z większych bitew powstania - bitwa zakończyła się porażką powstańców z Dywizji Krakowskiej.

W czasie II wojny światowej obszar Opatowa był wielokrotnie pacyfikowany . Hitlerowcy zamordowali tu ok. 5 tyś. ludzi ( tj. blisko połowę ludności ) Rejon Gór Świętokrzyskich do którego wchodzi Opatów był kolebką ruchu partyzanckiego. Opatów ponownie stał się siedzibą władz powiatowych.