Osróda

OSTRÓDA leży w województwie warmińsko-mazurskim, dawnym województwie olsztyńskim, na pograniczu Garbu Lubawskiego i Pojezierza Iławskiego, nad Jeziorem Drwęckim.

Ostróda powstała w XIII wieku w pobliżu krzyżackiego zamku. Mimo lokacji miejskiej do czasu doprowadzenia linii kolejowej Ostróda pozostawała miasteczkiem o znaczeniu wyłącznie lokalnym. W X-XIV wieku na terenie ziem pruskich istniał zwarty etnicznie i kulturowo zespół. Prusowie byli ludem rolniczym, prowadzili gospodarkę dwupolową, a od początku XIII wieku- trójpolową. W 1341 roku powołano komturstwo Ostródzkie. Ostróda stała się siedzibą administracyjną, militarną i gospodarczą Krzyżaków. 15 lipca 1410 roku rozegrała się decydująca bitwa pod Grunwaldem, zakończona klęską Krzyżaków. Wojska królewskie ruszyły 17 lipca ku Malborkowi. Mikołaj z Durąga, szlachcic pruski, opanował zamek w Ostródzie. Po wojnie 13-letniej i Hołdzie Pruskim w 1525 roku nastąpił napływ ludności polskiej głównie z Mazowsza i Ziemi Chełmińskiej w okolice Ostródy. Dlatego wiele wsi otrzymało nazwy polskie między innymi Napromek, Grabin, Grabinek, Lubajny, Lipowo, Pietrzwałd, Wygoda, Stare Jabłonki. Kierowała się tu głównie szlachta wykupując opustoszałe posiadłości rycerskie. W pierwszej połowie XVII wieku wojna szwedzka objęła Prusy Książęce, Szwedzi zajęli między innymi Ostródę i okolice. Wsie uległy znacznemu spustoszeniu, szerzyły się choroby i głód.

W 1659 roku stacjonowały w starostwie ostródzkim wojska cesarskie, polskie i elektorskie. Kościoły w Ornowie i Samborowie obrabowano i spalono.

W drugiej połowie XIX wieku kończyła się epoka dyliżansu ustępując miejsca epoce kolei żelaznych. Wraz z budową linii kolejowych podjęto budowę kanałów wodnych. W 1876 zakończono budowę kanału Ostródzko- Elbląskiego, a w 1902 roku powstało Towarzystwo Żeglugi Wodnej zajmujące się systematyczną eksploatacją kanału dla celów gospodarczych i turystycznych.