Płock

Płock od zawsze związany był z Mazowszem. Był jego pierwszą stolicą i do dziś jest jednym z najważniejszych mazowieckich miast. Płock leży nad szeroką na około 8 km doliną Wisły, w zasięgu zbiornika wodnego utworzonego zaporą we Włocławku, na styku 2 makroregionów: prawobrzeżnego Pojezierza Dobrzyńskiego oraz położonej na lewym brzegu rzeki strefy Kotliny Płockiej. Klimat lokalny charakteryzuje się najniższą w Polsce sumą opadów (ok. 500 mm rocznie), przeciętnymi temperaturami stycznia -3, a lipca +18 stopni Celsjusza. Płock zajmuje powierzchnię 8 806 ha. Główna część miasta położona jest na wysokim, prawym brzegu Wisły (wysokość skarpy około 50 m), lewobrzeżny Płock to dzielnice Radziwie, Góry, Ciechomice i Pradolina Wisły. Płock uzyskał prawa miejskie w 1237 roku. Jest najstarszym miastem na Mazowszu i jednym z najstarszych w Polsce.

Płock jest jednym z najstarszych miast Polski, nie znamy daty jego powstania, ale z pewnością istnieje już ponad 1000 lat. Na temat pochodzenia nazwy miasta jest wiele hipotez, ale najczęściej wymieniany jest pogląd mówiący, że nazwa Płock pochodzi od wyrazu "płot", gdyż miasto miało stanowić zaporę, mur, ścianę przed najazdami Prusaków i Litwinów. Inne hipotezy wywodzą nazwę miasta od domniemanej nazwy rzeki Płota - która miała wpadać do Wisły pod Płockiem, lub rzeczownika "płota" oznaczającego rozlewisko lub nurt rzeki.

Miasto stanowiło od początku ważny ośrodek państwowości polskiej, Płock był bowiem stacją dla Bolesława Chrobrego, czyli ważnym ośrodkiem zaopatrzenia zbrojnych drużyn pierwszego polskiego króla. Wiemy, że około 1000 roku do Płocka zostali sprowadzeni benedyktyni, a jedno z pierwszych biskupstw w Polsce powstało w naszym mieście w 1075 roku. Płock ze względu na swoje strategiczne położenie był w pierwszych wiekach naszej państwowości kilkakrotnie niszczony i palony przez Rusinów, Pomorzan, Prusaków i Litwinów jednakże po każdym upadku miasto podnosiło się ze zgliszczy.

Godnym odnotowania faktem jest to, iż przez 63 lata Płock pełnił za panowania Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego w latach 1075 - 1138 funkcję stolicy państwa polskiego. Dziwnym jest jednak fakt, że Płock stał się siedzibą książąt mazowieckich dopiero pod koniec XII wieku.

Pozostałością po książętach mazowieckich do dziś jest płocka Katedra na zboczu Tumskim, w miejscu, w którym w okresie pogaństwa nasi przodkowie składali ofiary swoim bóstwom, oraz pierwsza szkoła średnia założona około 1180 roku przy kościele św. Michała, a której tradycje kontynuuje dziś L O im. Stanisława Małachowskiego.

Jednym z ważniejszych władców naszego miasta był Konrad Mazowiecki, który w 1226 roku sprowadził do Polski Zakon Krzyżacki. Płock otrzymał właśnie z jego rąk swą pierwszą lokację miejską, która została rozszerzona w 1237 roku, a zwartą i uporządkowaną strukturę nadał miastu w 1255 roku Książę Siemowit I. Wielkim dobroczyńcą naszego miasta był Kazimierz Wielki, który przejmując Płock w lenno, dbał o jego rozwój, nadając mu nowe prawa i powiększając jego obszar. W okresie wojen z Zakonem Krzyżackim Płock był jednym z głównych ośrodków zaopatrywania armii polsko-litewskiej, a słynny pontonowy most, przez który przeprawiły się wojska zmierzające pod Grunwald po złożeniu został spławiony do miasta, gdzie dalej pełnił swą funkcję.

W XV wieku Płock stał się siedzibą województwa, uczestniczył w handlu z Gdańskiem, był dobrze prosperującym miastem, ale stracił swoje strategiczne znaczenie pod koniec XVI w. na rzecz Warszawy, która stała się stolicą Rzeczypospolitej. Regres miasta nastąpił w drugiej połowie XVII wieku, szczególnie za sprawą zniszczeń okresu potopu szwedzkiego. Płock po rozbiorze w 1793 roku przypadł Prusom, jednakże po powstaniu Księstwa Warszawskiego wszedł w jego skład, a po jego upadku pozostał w granicach nowo powstałego Królestwa Polskiego, pozostając pod jurysdykcją rosyjską przeżywał okres słabego rozwoju.

W XIX i na początku XX wieku nasze miasto było dużym ośrodkiem ruchów patriotycznych. Świadczy o tym między innymi fakt, iż to właśnie w Płocku odbyło się ostatnie posiedzenie sejmu polskiego z okresu powstania listopadowego, oraz że podczas powstania styczniowego nasze miasto miało stać się stolicą państwa polskiego. Ważnym wydarzeniem w dziejach Płocka była wojna polsko - bolszewicka. Nasze miasto otrzymało za obronę przed przeważającymi siłami konarmii Gej-chana order Virtuti Militari.

Dziś Płock jest średniej wielkości miastem, będącym zaledwie stolicą powiatu. Miasto znane jest w Polsce jedynie za sprawą zlokalizowanych w nim największych w kraju zakładów rafineryjnych. Ale my pamiętamy wspaniałą przeszłość naszego miasta i doceniamy wielkie dziedzictwo kultury, jakie pozostawili nam w spadku nasi przodkowie. Wystarczy wyjść na Stare Miasto, pospacerować po Starym Rynku, ulicy Grodzkiej, albo wybrać się w okolice płockiej Katedry i sąsiadujących z nią przepięknych budowli, jak Zamek Książąt Mazowieckich, Kuria Biskupia czy budynek Towarzystwa Naukowego Płockiego, by przekonać się, że Stary Płock jest wielkim dziełem sztuki. Niepodobna o tym nie wiedzieć, dlatego chcemy na szkolnej stronie internetowej zaprezentować naszą małą mazowiecką ojczyznę, której stolicą od zawsze był nasz ukochany Płock.