Sandomierz

Sandomierz, miasto powiatowe we wschodniej części województwa świętokrzyskiego, nad Wisłą, na krawędzi Wyżyny Sandomierskiej. 27,4 tys. mieszkańców (1998).

Pierwsza pisana wzmianka o Sandomierzu zawarta jest w Kronice Galla Anonima. Najwcześniejsza osada powstała na tzw. Wzgórzu Staromiejskim w okolicy kościoła św. Jakuba) ok. X wieku. Centrum administracyjne osady stanowiło Wzgórze Zamkowe z grodem. Na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego (1138r.) Sandomierz stał się stolicą jednego z księstw dzielnicowych. Dzielnicą sandomierską władali książęta: Henryk Sandomierski, Bolesław Kędzierzawy (który przyłączył dzielnicę sandomierską do dzielnicy senioralnej), Kazimierz Sprawiedliwy, Leszek Biały, Bolesław Wstydliwy. Okres rozbicia dzielnicowego nie powstrzymał rozwoju miasta. W tym czasie Sandomierz przekształcił się w osadę miejskiego typu.

Najazdy tatarskie w XIII w. zniszczyły miasto. Wymordowano wtedy znaczną część jego

mieszkańców. Postanowiono wtedy przenieść miasto na tereny trudniej dostępne, czyli ziemie

dzisiejszego Starego Miasta. Prawa miejskie nadał Sandomierzowi książę Leszek Czarny.

Dynamiczny rozwój miasta przypadł na XIV, XV oraz XVI wiek i dopiero potop szwedzki spowodował całkowity upadek Sandomierza. Czasy zaborów pogłębiły zacofanie gospodarcze i kulturowe miasta. Próbę przywrócenia rangi Sandomierzowi podjęto w II Rzeczypospolitej, jednak przerwała w tym II wojna światowa. Od 1 stycznia 1999r.  Sandomierz jest stolicą powiatu w woj. Świętokrzyskim i liczy ok. 27 tys. Mieszkańców.