Historia:
Terytorium współczesnego ośrodka miejskiego i jego okolic posiada bogatą i ciekawą historię. około 4 tyś. lat p.n.e. przybyła tutaj ludność naddunajska, trudniąca się rolnictwem. W latach 1700 - 700 p.n.e. tj. w epoce żelaza obszar ten zamieszkiwała ludność kultury łużyckiej, określana mianem Prasłowian. W wiekach VII - X naszej ery żyły tutaj pomorskie plemiona Słowian. W okresie tym budowano silnie umocnione grody (Gardzko k. Strzelec, Brzezdno k. Chomętowa) i zakładano osady. Jedną z takich osad była zapewne wieś „Strzelcze". W czasach tworzenia się polskiej państwowości teren ten zdominowały bratobójcze walki Pomorzan i Wielkopolan. Skwapliwie skorzystała z tego sąsiednia Brandenburgia, która na początku II pół. XIII w. zajęła ten teren na mocy polsko -niemieckich koligacji rodowych. W roku 1260 margrabia brandenburski Konrad poślubił księżniczkę wielkopolską Konstancje, która wniosła w posagu tereny kasztelani santockiej, w tym także wspomnianą wieś „Strzelcze". W kilka lat po tym wydarzeniu margrabia Konrad buduje w pobliżu tej wsi "castrum" - zamek myśliwski. Zamek najeżdża i pali go w roku 1272 książę wielkopolski Przemysław II. Na miejscu spalonego zamku margrabia Konrad buduje silnie obwarowane miasto i prawdopodobnie od nazwiska zasadźcy nadaje mu nazwę Friedeberg. Pierwsza wzmianka pisana o mieście pochodzi z roku 1286 i dotyczy wystawionego w Strzelcach aktu fundacyjnego klasztoru cystersów w pobliskim Bierzwniku -„Marienwalde". Następny dokument pisany pochodzi z roku 1290 i odnosi się do budowy klasztoru przy murach, w pobliżu Bramy Młyńskiej przez przybyły z Lipian zakon augustianów - eremitów. W latach-1454 władzę na tych terenach przejściowo sprawowali Krzyżacy. W roku 1433 ziemię strzelecką najechały zbrojne oddziały czeskich husytów. Podstępem zdobyto miasto, spalono kościół i klasztor, a mnichów wymordowano. Przez setki lat swego istnienia miasto przechodziło zmienne koleje losu. Przyczyniły się do tego zarówno nękające je liczne epidemie, pożary i zarazy, jak też tragiczne w skutkach wojny (30 - letnia, szwedzka, północna). Kościół farny - około 1866 Znaczny rozwój miasta nastąpił w XVIII i XIX wieku, kiedy zaczęły powstawać nowe manufaktury i fabryki, rozwijały się handel i budownictwo, szybko rosła liczba mieszkańców. Przedwojenne Strzelce szczyciły się dobrze rozwiniętą bazą oświatową. Funkcjonowało tutaj gimnazjum, szkoła handlowa, średnia szkoła dla dziewcząt oraz Królewskie Seminarium Nauczycielskie. Miasto posiadało własną drukarnię i Muzeum Regionalne. Tutaj urodzili się i tworzyli uznani na terenie Niemiec utalentowani artyści, jak chociażby nadworny malarz ostatniego cesarza Niemiec - Wilhelma II, Noster, malarz Reinhold Bresler, malarz i grafik Anton Bartz, czy wreszcie rzeźbiarz Max Dennert. Wymienieni artyści zostawili po sobie bogatą spuściznę. Niestety... Działania II wojny światowej i krótki okres powojenny obróciły wszystko w niwecz. Ucierpiało także samo miasto, zniszczeniu uległo 80 proc. zabudowy Starego Miasta.
|
