Strzyżów

Strzyżów to miasto w woj. podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, na Pogórzu Strzyżowskim, nad Wisłokiem, 30 km od Rzeszowa. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzyżów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. rzeszowskiego.

Legendarne dzieje Strzyżowa sięgają IX wieku, czasów związku plemiennego Wiślan, kiedy to pogański książę wiślicki miał tu zbudować w widłach rzeki Stobnicy i Wisłoka strażnicę zwaną – Strzeżno – dla obrony wschodnich krańców swych ziem.

Pierwsza lokacja miasta miała miejsce między 1373, a 1397 r. (druga w 1480).

Miasto w XV-XVII w. miało dwa rynki, trzy kościoły, ratusz, łaźnię, szpital dla bezdomnych, trzy młyny, jatki, karczmę, gorzelnię, dwa browary i słodownie, szkołę parafialną, komorę celną, dwa mosty: godowski i gbiski, folusz, blech z maglem, staw rybny.

Teren miejski otaczał ziemny wał obronny (do dziś zachowała się ul. Zawale). Były to czasy świetnego rozwoju miasta, rzemiosła, wytwórczości, hodowli i kontraktów handlowych z ośrodkami miejskimi w Polsce, na Węgrzech i w Słowacji. 

Strzyżów trawiło w jego historii aż dziewięć pożarów – ostatni w 1895 r. spowodował, że powstało już w większości miasto murowane. Rozwój miasta utrwaliło otwarcie szkoły świeckiej w 1796 r., a wcześniej w 1684 r. zezwolenie królewskie na organizację czterech jarmarków rocznie, wybudowanie w latach 1794-98 drogi bitej Rzeszów – Strzyżów - Krosno, linii kolejowej Rzeszów – Strzyżów - Jasło w 1890 r.

W latach 60-tych i 70-tych powstało w Strzyżowie szereg fabryk, zakładów, szkół i placówek upowszechniania kultury.