Historia:
Najwcześniejsze wzmianki o Wołominie pochodzą z XV wieku. Pod nazwą Zacięciwa, Wołomin wzmiankowany jest w latach 1478-1501. W XVI wieku jest to wieś królewska. W wieku XVIII należał do rodziny Wołumińskich potem Nakwaskich. W 1794 roku nabył go świeżo nobilitowany mieszczanin warszawski Wawrzyniec Meyer. Rozwój osady nastąpił w XIX w. Związane to było z uruchomieniem linii kolejowej z Warszawy do Petersburga (1862). W roku 1867 Meyer sprzedał dobra Wołomin Hersztowi i Rozalii Schönmanom. Ci z kolei w 1872 roku odstąpili je Albertowi i Emilii Eberstaedtom. Niebawem Emilia Eberstaedt przekazała Wołominek w dzierżawę reemigrantowi z USA Gustawowi Granzowi, który wykazał się dużą przedsiębiorczością. Trzebił okoliczne lasy, propagował letniskowe zalety miejscowości , przyciągał chętnych do budowy domków letniskowych. Na początku XX wieku powstały liczne zakłady rzemieślnicze, głównie szewskie, sklepy, trzy restauracje, zajazd, karczma, hotel i trzy linie tramwajów konnych obsługujące głównie letników przybywających na wakacje i weekendy z Warszawy. Na terenie Wołomina zachował się drewniany dom, w którym mieszkała sławna pisarka Zofia Nałkowska i jej ojciec znany geograf Wacław. Obecnie w budynku tym mieści się muzeum ich imienia. Na mocy dekretu naczelnika Państwa Polskiego z dnia 04 lutego 1919 roku osada miejska Wołomin została podniesiona do rangi miasta. W rok później na przedpolach Wołomina, Ossowa i Radzymina została stoczona jedna z największych bitew z bolszewikami znana w historii jako "Cud nad Wisłą". W okresie II Rzeczypospolitej Wołomin szybko się rozwijał . W końcu 1924 roku miał już 14 tys. mieszkańców, siedem dużych zakładów przemysłowych , klub sportowy "Huragan" (1923),liczne organizacje społeczne i samorządowe. W 1930 roku miasto miało już własny kościół (1927), synagogę żydowską, cerkiew, sąd grodzki, urząd pocztowo-telegraficzny, hotel, dwa kina, ponad 400 zakładów rzemieślniczych i handlowych, elektrownię, trzy szkoły podstawowe. W okresie okupacji niemieckiej Wołomin znalazł się w Generalnym Gubernatorstwie. Już na jesieni 1939 roku począł się organizować w mieście podziemny ruch oporu. Po jego scaleniu najsilniejszą organizacją w mieście była Armia Krajowa - około 1000 członków, następnie Narodowe Siły Zbrojne - kilkuset członków. Dużą rolę odegrała w Wołominie organizacja "Jerzyki", powstała na bazie przedwojennego harcerstwa. Po drugiej wojnie światowej w Wołominie powstały Zakłady Stolarki Budowlanej (1953) - istniejące do dziś pod nazwą "Stolarka" Wołomin S.A., rozbudowana została Huta Szkła, powstały liczne spółdzielnie rzemieślnicze, Technikum Przemysłu Szklarskiego (1951), Liceum Ekonomiczne ( na bazie powstałej za okupacji szkoły handlowej), zakłady: "Gazomontaż", Poszukiwań Nafty i Gazu, "Transbud", osiedla mieszkaniowe: "Słoneczna", "Lipińska", "Polna", "Kobyłkowska", "Nafta", tysiące domków i willi indywidualnych, nowe szkoły , stadion i halę sportową, duże pawilony handlowe, kino "Kultura", szpital miejski.
|
